Apulia (Puglia): atrakcje, MAPA i plan zwiedzania [2026] Co zobaczyć?

Apulia na własną rękę: od czego zacząć planowanie?

Szukasz pomysłu na road trip życia? Apulia to region, który najlepiej odkrywać zza szyby samochodu, klucząc między gajami oliwnymi a lazurowym wybrzeżem Adriatyku i Morza Jońskiego. Ten przewodnik przeprowadzi Cię przez najciekawsze zakątki południowych Włoch: od tętniącego życiem Bari, przez magiczne Alberobello, aż po „Florencję południa”, czyli Lecce. Znajdziesz tu gotowe trasy, mapy i praktyczne wskazówki, które pomogą Ci zaplanować idealne wakacje w jednym z najbardziej różnorodnych regionów Italii.
Ilość i jakość atrakcji, które tworzą plan jest taka, że aż trudno uwierzyć, że to wszystko naprawdę istnieje na tak małym obszarze. Po prostu głowa pęka od wrażeń!
I taki plan przedstawię ci poniżej!
Jadąc do Apulii spodziewaj się wszystkiego najlepszego.

Termin wyjazdu, pogoda i klimat w Apulii

Zwiedzać Apulię byliśmy w lutym (chodzi oczywiście o ten pierwszy, główny wyjazd, na bazie którego powstał ten przewodnik). Termin wyjazdu wybraliśmy nieprzypadkowo. Zależało nam na kilku rzeczach:

Żeby nie było za gorąco

Południe Włoch zwiedzać można cały rok, ale zimą i wiosną pogoda do zwiedzania jest chyba najlepsza. Byliśmy w środku zimy (10 – 17 luty). Było 6 dni słonecznych i jeden deszczowy. W słoneczne dni temperatura powierza utrzymywała się w przedziale 17-22 stopnie Celsjusza (cudowna temperatura, aż chciało się żyć). W deszczowy dzień temperatura powietrza spadła do około 15-16 stopni.
W czasie deszczowego dnia opady były okresowo obfite, ale przez sporą cześć dnia nie padało wcale i cały plan zwiedzania udało nam się zrealizować unikając zmoknięcia. Za to zdjęcia z tego dnia są podobno najbardziej klimatyczne.
W słoneczny dzień, aż przyjemnie posiedzieć na plaży (mieliśmy na to godzinkę np. w Vieste i czasem na chwilę przysiadaliśmy w różnych miejscach), ale leżenie na leżaku w stroju kąpielowym raczej nie wchodzi w grę.
Latem temperatury tutaj mogą dochodzić do 40 stopni, a wczesną jesienią często zdecydowanie przekraczają 30 stopni Celsjusza. O zwiedzaniu w takich temperaturach oczywiście nie mam mowy!
Jeżeli więc chcesz przyjechać zwiedzać Apulię wybierz zimę lub wiosnę.

Żeby nie było tłoku

Dwie pieczenie przy jednym ogniu: nie dość, że pogoda idealna do zwiedzania, to jeszcze absolutny brak tłoku. Lepiej chyba być nie może 🙂
Ktoś powie, że Apulia nie jest tak popularna turystycznie jak Rzym albo Wenecja i nawet w sezonie trudno tutaj spodziewać się tłoku. Nie zgodzę się. W najciekawszych turystycznie miejscowościach, na których zwykle najbardziej nam zależy, w sezonie letnim panuje duży tłok. Na tyle duży, że zdecydowanie przeszkadza w wypoczynku i zwiedzaniu. Miejscowości są maleńkie i kilka autokarów wycieczkowych sprawia, że szybko stają się przeładowane. Wybieram ciszę, spokój i możliwość swobodnego robienia zdjęć, pięknych i nie oblepionych tłumem turystów uliczek.

Ceny, ceny … jest tanio!

Czyli trzecia pieczeń na jednym ogniu. Między cenami latem a zimą jest przepaść. Ogromna przepaść. Przykład?
– samochód na tydzień z pełnym ubezpieczeniem za 479 PLN (w sezonie 1000 PLN to byłaby super okazyjna oferta)
– bilet lotniczy do Bari (cena za bilet w obie strony): 150 PLN. W sezonie poza zasięgiem.
– hotele, np. za trzy noce w Bari dla 2 osób: 450 PLN, czyli 75 PLN na osobę za noc !!!
Jakby tego było mało, to w cenie hotelu zawarta był również opłata za pozostawienie samochodu na parkingu strzeżonym, niedaleko hotelu. To był dla mnie szok. Gdy zapytałem ile płacę za parking i dowiedziałem się ze nic: oniemiałem …
Z parkingu wyjeżdżałem bardzo, bardzo powoli, żeby obsługa (gdyby się okazało, że się pomylili) miała czas, żeby mnie zatrzymać celem uiszczenia opłaty. Nic takiego się nie stało. Doszedłem do wniosku, że być może hotel sam to jakoś rozliczy z mojej karty kredytowej, na którą była zrobiona rezerwacja, ale też nic takiego się nie stało. Z hotelu otrzymałem jedynie podziękowania za miły pobyt u nich i tyle … W sezonie jest to niemożliwe!
– parkingi przy atrakcjach turystycznych i na ulicach miasteczek poza sezonem są darmowe (nawet te oznaczone na asfalcie niebieskimi liniami). Na parkingi przez cały wyjazd nie wydaliśmy nawet 1 EUR. Nic. Kompletnie nic. Parkingi turystyczne były otwarte, ogólnodostępne i bezpłatne. W sezonie za każde parkowanie trzeba by zapłacić od kilku (parkingi przy atrakcjach) do kilkunastu EUR (parking na noc).
Przy parkingach na ulicach miasteczek znajdują się znaki drogowe z informacjami o opłacie parkingowej. Na przykład w Vieste, znaki te wyglądają jak na zdjęciu poniżej.

Zgodnie z informacją na znaku parking jest płatny od 15 maja do 15 października, od 8.00 do 24.00. Wysokość opłat to 2 EUR za godzinę lub 10 EUR za dobę. Na zdjęciu widać, że informacja na znaku była zmieniana (naklejana) kilkukrotnie, więc podczas wizyty trzeba sprawdzać na znakach jakie aktualnie zasady i opłaty obowiązują.

Apulia – jak tu dotrzeć?

Z Polski tanie i wygodne połączenia lotnicze mamy do Bari i Brindisi. Oba kierunki są dobre. Można śmiało wybrać ten, który lepiej wpisuje się w twój plan lub jest po prostu dla ciebie wygodniejszy (w obu miastach równie łatwo wynajmiesz samochód).
Sposób jak sprytnie i szybko szukać naprawdę tanich biletów lotniczych opisałem kiedyś we wpisie: Tanie loty. Jak szukać tanich lotów i tanich biletów lotniczych? [PORADNIK]

Tanie loty

Poniżej znajdziesz przygotowane przeze mnie narzędzie, które wygląda jak zwykła wyszukiwarka, ale jest naprawdę szybkie i sprytne. Służy do błyskawicznego sprawdzania cen biletów lotniczych do interesującego nas celu.
Jednym kliknięciem w przycisk "OK" bez wpisywania czegokolwiek możesz sprawdzić aktualne ceny biletów lotniczych ze wszystkich lotnisk w kraju (domyślnie wpisana jest Polska). Formularz działa w czasie rzeczywistym i natychmiast generuje aktualne ceny połączeń! Jeżeli chcesz sprawdzić połaczenia z innego państwa (lub miasta), to po prostu wpisz w ramkę jego nazwę. Później (jeżeli zestawienie okaże się interesujące) możesz na stronie docelowej samodzielnie zmodyfikować parametry wyszukiwania (miasto startu, daty, walutę, język itp.). Wyszukiwarka działa na wszystkich urządzeniach (telefon, komputer, tablet) i automatycznie dopasowuje funkcjonalność do rodzaju urządzenia i wielkości ekranu.


Stroną docelową jest chyba największa na świecie porównywarka i wyszukiwarka biletów lotniczych: Skyscanner
Strona działa w 24 językach i jeżeli otworzy się w języku innym niż preferowany przez ciebie, to po prostu przełącz go (w menu lub prawym górnym rogu ikonka globusa).

W jaki sposób najwygodniej zwiedzać Apulię

Zdecydowanie samochodem. Najwygodniej jest samochodem, pomimo tego, że Apulia jest naprawdę dobrze skomunikowana innymi środkami transportu (kolej, autobusy).
Jeżeli jednak nie chcesz aktywnie zwiedzać rożnych mniej dostępnych zakątków, podróżować, a jedynie chcesz dojechać do jednej, konkretnej miejscowości, to z lotniska nie powinno być problemu z dotarciem gdzie tylko chcesz. Wejście na dworzec kolejowy jest ulokowane tuż przy terminalu lotniczym, a z pod terminala w różnych kierunkach odjeżdżają autobusy.
Sprawdzić połączenia kolejowe oraz kupić bilety w cenie identycznej jak w okienku na dworcu możesz za pośrednictwem internetu, na stronie Omio – [klik]. Strona działa w języku polskim.
Jeżeli jednak zamierzasz zwiedzać i dużo podróżować po Apulii, samochód będzie wygodniejszym, lepszym, szybszym i tańszym rozwiązaniem.
Ja zdecydowałem się wypożyczyć samochód w jednej z lokalnych, włoskich wypożyczalni.

Wynajem samochodu we Włoszech

Wynajem samochodu wydaje się z pozoru prosty, ale każdy, kto chociaż raz próbował to zrobić, wie jak spawa komplikuje się, gdy zaczynasz wchodzić w szczegóły rezerwacji. Zabezpieczenia, depozyty, zakres ubezpieczeń, akceptowane katy kredytowe, debetowe, itp. …
Ilość informacji jaka wiąże się z opisem bezpiecznego i taniego wynajmu samochodu jest na tyle duża, że zamieszczanie tego w tym wpisie nie ma sensu. Na tą okoliczność powstał więc osobny wpis: Bari: wynajem auta bez karty kredytowej i depozytu.
To chyba najbardziej szczegółowy i konkretny poradnik, jaki uda ci się znaleźć w sieci. Krok po kroku, z kopiami dokumentów: od rezerwacji, przez wypożyczenie, a na koniec zwrot i rozliczenie wynajmu. Wszystko co musisz wiedzieć o bezpiecznym wynajmie auta.

Ubezpieczenie podróży (czy jest potrzebne?)

Nie chcę temu tematowi poświęcać zbyt wiele miejsca, więc będę naprawdę konkretny. Powiem krótko: nigdy nie ruszam się z domu na samodzielny wyjazd bez ubezpieczenia. Na wyjeździe ciągle poruszamy się po nowych miejscach, głowę mamy zajętą zachwytami i innymi przyjemnościami. Jesteśmy na większym luzie i o przygodę nie trudno. Brak ubezpieczenia to proszenie się o solidne kłopoty.
Trzeba też pamiętać, że tzw. EKUZ, czyli posiadane przez nas jako obywateli Unii Europejskiej ubezpieczenie nie refunduje wszystkiego. Refunduje tylko to, co w danym kraju jest refundowane (np. we Francji 35% kosztów państwowych służb ratownictwa płaci się z własnej kieszeni). Można by długo wchodzić w szczegóły, ale robienie tego jest bez sensu, ponieważ solidne tygodniowe ubezpieczenie dla jednej osoby na terenie Europy, w porównaniu do kosztu całego wyjazdu jest zaskakująco tanie. Z łatwością można znaleźć naprawdę dobre oferty za około 10 - 15 EUR łącznie za cały tydzień (!!!), czyli równowartość dwóch lub trzech piw.
Zwykle wyszukuję najlepsze oferty w tej porównywarce ofert - [klik] (w tym wypadku jest to Rankomat) i wykupuję je przez internet. Można to załatwić naprawdę szybko i tanio.

Jeżeli potrzebujesz dobrego źródła ubezpieczeń poza Polską, to sprawdź bardzo wysoko ocenianą ubezpieczalnię EKTA - [klik], dostępną w kilkunastu językach i sprzedającą ubezpieczenia działające na całym świecie. Jeśli strona otworzy się w niewłaściwym dla ciebie języku, to po prostu zmień język (na górze po prawej).

Przykład dobrej i wcale nie najtańszej oferty z porównywarki (za cały tydzień w 2025 roku) zamieszczam poniżej.

Nigdy nie wybieram najtańszej oferty, ponieważ różnica w cenie między najtańszą, a naprawdę solidną ofertą z wysokimi wartościami ubezpieczeń wynosi zwykle około 3 EUR (około 15 PLN). To nie są oszczędności warte ryzyka.

W ofertach kluczowe są dwa parametry:
- Koszty leczenia (KL) - kwota 250 000 PLN (60 000 EUR) to minimum
- Ochrona cywilna (OC) - kwota 250 000 PLN (60 000 EUR) to minimum

do tego warto zwrócić uwagę na dwa dodatkowe parametry:
- Następstwa Nieszczęśliwych Wypadków (NNW) - według uznania
- ubezpieczenie bagażu podróżnego - według uznania

Hotele w Apulii

Rezerwacji hoteli dokonywaliśmy w większości z kilkumiesięcznym wyprzedzeniem. Było najtaniej, z jednym wyjątkiem: Matera. Zauważyliśmy, że poza sezonem im bliżej dnia przyjazdu do Matery, tym niższe ceny. Hotel w Materze zarezerwowaliśmy więc w ostatniej chwili, będąc już na wyjeździe we Włoszech, jakieś 3 dni przed dniem planowanego noclegu. I rzeczywiście wyszło najtaniej.
Baza noclegowa w Apulii jest duża, więc wybór noclegów w terminie poza sezonem letnim jest spory. W przypadku sezonu letniego teoretycznie duża baza noclegowa nie jest już taka duża, bo chętnych jest kilka razy więcej. Jeżeli więc planujesz wyjazd w okolicy lata i chcesz mieć możliwość wyboru, to rezerwuj kilka miesięcy wcześniej. Później nie będzie z czego wybierać. Zostaną same najdroższe i niekoniecznie najlepsze propozycje, które i tak ostatecznie sprzedadzą się wszystkie.

Przy opisach atrakcji zamieszczę pomocnicze linki, które ułatwią ci szukanie. Linki przygotowałem tak, że zawierają w sobie filtry prezentujące oferty z interesującego nas miejsca i blokujące oferty, które nas nie interesują, np. z miejsc bardzo oddalonych. Warto zaczynać poszukiwania od tych linków. Oszczędzają sporo czasu.

Jeżeli przy opisach znajdziesz link do konkretnego hotelu, to nie traktuj go jako propozycji wybranego noclegu, który polecam. W ten sposób jedynie wykorzystuję mechanizm wyszukiwarki, która obok konkretnego hotelu, zawsze proponuje inne, podobne do niego propozycje, często bardziej atrakcyjne cenowo. To również jest sposób na uniknięcie ciągłego wypełniania formularzy wyszukiwania. Po jednym kliknięciu dostajesz bowiem gotową listę ciekawych hoteli z tej, konkretnej lokalizacji.

Hotele w których nocowaliśmy

Poniżej podam listę noclegów, w których spaliśmy w czasie wyjazdu, wraz z linkami do ich stron rezerwacyjnych, żeby można było samodzielnie sprawdzić sobie aktualną cenę za pokój. Więcej na temat samych obiektów napiszę przy okazji tworzenia osobnych wpisów o miejscowościach w których hotele znajdowały się. Tutaj zamieszczam tylko krótkie komentarze.

Nocleg w Bari: Interno2 Bari Centrale (pensjonat) – cena w jakiej udało nam się wyrwać ten nocleg powala na łopatki. Zapłaciliśmy 75 PLN na osobę za noc. W tej cenie (!!!) mieliśmy nawet podziemny, strzeżony parking dla naszego samochodu, kilka kroków od pensjonatu. Cenowy SZOK, w tym pozytywnym znaczeniu. Warunki w pokojach dokładnie takie jak na zdjęciach w Booking – [klik].

Nocleg w Vieste: Dream & Relax (pensjonat) – przyjemnie zlokalizowany, blisko ścisłego centrum, co oczywiście skutkuje problemami z parkowaniem. Trochę trzeba było się pokręcić, żeby znaleźć miejsce. Pokój perfekcyjnie czysty. Ktoś się naprawdę przykłada, żeby wszystko lśniło. Śniadanie serwowane jest w kawiarni, w sąsiedniej kamienicy. Więcej informacji o tym hotelu wraz z rzeczywistymi zdjęciami z pobytu znajdziesz w osobnym wpisie o Vieste – [klik].

Nocleg w Lecce: B&B Corte Dei Romiti (pensjonat) – ogromny (dostaliśmy apartament złożony z pięciu pomieszczeń), wygodny i czysty. Położony w historycznym centrum, 100 metrów od katedry, w samym sercu Lecce. Dojazd samochodem możliwy tylko z nawigacją z aktualnymi mapami (najlepiej na nawigacji Google), bo układ ulic jednokierunkowych ostatnio ulegał dużym zmianom. Na starych mapach nie da rady. Śniadanie obsługa przynosi rano prosto do pokoju. Nie trzeba nigdzie wychodzić.

Nocleg w Matera: Fra I Sassi Residence (pensjonat) – położony w historycznym centrum miasta. Pokoje zorganizowane w ekstrawagancki sposób, w historycznych, oryginalnych, wydrążonych w skale grotach. Wszystkie pokoje mają dostęp do tarasu z widokiem na panoramę miasta, która szczególnie po zmroku rozwala na łopatki. Rano, aż żal się wyprowadzać, dlatego do ostatniej chwili leżeliśmy zatopieni w fotelach na tarasie, podziwiając jednocześnie widok na Materę. Wrażenia bezcenne.

Apulia – plan zwiedzania samochodem

Zdecydowaliśmy się zaplanować wyjazd na 7 dni. To statystycznie najczęściej wybierana przez Polaków długość wyjazdu wakacyjnego … zachowaliśmy się więc dość statystycznie (w praktyce wyszło nam nieco dłużej: 8 dni).

Osiem dni. Aż tyle?
Przecież to tylko jeden mały region Włoch.
Czy może: tylko tyle?
Po przejechaniu całej trasy z pełnym przekonaniem mogę powiedzieć: tylko tyle.

Ilość i jakość atrakcji jakie ma do zaproponowania Apulia jest tak niesamowita, że osiem dni mija w mgnieniu oka. Jak pstryknięcie palcami. Każdego dnia było co robić i każdego dnia dane nam było wstrzymywać powietrze z zachwytu … Każdego wieczora przy kolacji powodów do dzielenia się emocjami i wrażeniami było tyle, że brakowało czasu by obgadać wszystko. Codziennie przeglądaliśmy zdjęcia i z niedowierzaniem kiwaliśmy głowami, że dane nam było widzieć to wszystko na żywo. Fantastyczna podróż, z której mamy niewyobrażalną ilość pięknych wspomnień. Przedstawiając poniższy plan, w taką podróż chcę cię zaprosić. Wyjątkową, kolorową, słoneczną i niezapomnianą!
Zostawiając na boku emocje muszę dodać, że plan nie zawiera wszystkiego, co w Apulii warto zobaczyć. Po prostu nie da się tego upchnąć w 8 dni. Tworząc plan byliśmy zmuszeni świadomie zrezygnować z kilku miejsc. Chcieliśmy by plan zawierał różnorodne miejsca, tak by wycieczka była interesująca i wciągająca. W planie znalazły się więc miasteczka małe i te większe, plaże, punkty widokowe, rezerwaty przyrody, parki krajobrazowe … słowem to co wyjątkowe, stworzone przez człowieka i przez przyrodę.
Zamieszczony poniżej plan zrealizowaliśmy dokładnie w takim kształcie jak widać. Nic więcej i nic mniej. Każdego dnia wyruszaliśmy w drogę około 10 rano, a w miejscu noclegu meldowaliśmy się w okolicach godziny 18.00. Tempo zwiedzania było raczej umiarkowane. Nigdzie się nie śpieszyliśmy i nie musieliśmy się gonić z czasem. Było go dostatecznie dużo by posiedzieć godzinkę w słońcu na plaży, albo na spokojną kawkę lub posiłek w restauracji. Mimo umiarkowanego tempa, każdego dnia byliśmy satysfakcjonująco zmęczeni. Patrząc z perspektywy czasu sądzę, że tym razem udało nam się odpowiednio dobrać intensywność zwiedzania.

Aktualizując ten plan, z czasem zdecydowałem się dodać do mapy kilka dodatkowych miejsc, których nie da się upchnąć w ciągu tych 8 dni. Ich obecność na mapie oraz szczegółowe opisy dają Ci jednak dodatkową swobodę modyfikacji mojego planu pod własne upodobania i zainteresowania. Możesz więc z czegoś zrezygnować, a coś dodać. Możesz dowolnie zmienić podział na dni oraz długość wyjazdu. Plan i współpracująca z nim mapa stają się dzięki temu bardzo elastyczne.

Punkty na mapie (mapę znajdziesz odrobinę niżej w tekście) oznaczające atrakcje dodatkowe mają kolor fioletowy.

Apulia – mapa

Jak widać na obrazku powyżej, Apulia jest długa i chuda. W związku z tym warto zaplanować kilka noclegów, tak żeby nie jeździć niepotrzebnie w tą i z powrotem tymi samymi drogami, nabijając niepotrzebnie kilometry. Warto zaplanować nocleg na samej północy (półwysep Gargano), mniej więcej w środku (Bari lub Brindisi) i w dolnej części (okolica Lecce). Takie rozłożenie noclegów pozwala zminimalizować ilość czasu jakie spędzisz w samochodzie na rzecz czasu, jaki będzie można poświecić na zwiedzanie i wypoczynek.
Dokładnie tak zorganizowaliśmy swój wyjazd. Przybliżony przebieg całej trasy ilustruje obrazek poniżej.
W dalszej części przedstawię bardziej szczegółowe mapy przejazdów dla każdego dnia osobno.

UWAGA!
Zaznaczona na Mapie Matera formalnie nie należy do Apulii, bo znajduje się już na teranie Basilicaty. Nie widzę jednak problemu, by przy okazji zwiedzania Apulii nie odwiedzić Matery, która jest w zasięgi kilkunastu minut jazdy samochodem. Dlatego zaznaczyłem ją ma mapie Apulii, ale proszę pamiętać, że terytorialnie to jest już Basilicata.

Jeżeli lubisz mieć w rękach mapę, która doskonale buduje klimat podróży to przygotowałem dodatkowo wysokiej jakości ilustrowaną mapę Apulii. Jest to dokładny odpowiednik poprzedniej mapy, ale ma zupełnie inny charakter. Doskonale współpracuje z tym przewodnikiem, a numeracja atrakcji na niej jest identyczna, wiec śmiało możesz jej używać zamiast tradycyjnej mapy!

Wiem też, że część z Was drukowało sobie moje zwykłe mapy jako element pamiętnika z podróży. Ilustrowana mapa nadaje się do tego jeszcze lepiej. Jeżeli masz w planach wykonanie pamiątkowej foto książki, to czy może być lepszy sposób na zobrazowanie twojej wyprawy?

Jeżeli chcesz wykonać wydruk mapy w najlepszej jakości lub umieścić ją w fotoksiążce, to pobierz ilustrowaną mapę Apulii w wysokiej rozdzielczości – [klik]

Apulia – szczegółowy plan zwiedzania, mapy przejazdu i wycieczek

Opis planu zwiedzania podzieliłem na osobne dni. Każdy z dni postaram się bardzo krótko scharakteryzować po kątem intensywności, istotnych punktów zwiedzania, czasu i długości przejazdów. O ile będzie to konieczne, podam dodatkowe informacje, które mogą się przydać w trakcie zwiedzania. Z czasem dla wszystkich miejsc, które znajdują się w tym planie pojawią się osobne, szczegółowe wpisy, dzięki którym dowiesz się więcej o każdym z miejsc.
Przy każdym z zamieszczonych miejsc docelowych znajdziesz współrzędne GPS parkingów, na których najlepiej i najwygodniej zaparkować.

Dzień 1 – przylot do Bari (1)

Na pierwszy dzień najczęściej nie planuję na sztywno żadnego zwiedzania. Z dużym prawdopodobieństwem dotrzesz tu samolotem w godzinach popołudniowych. Potem czeka cię odbiór samochodu z wypożyczalni, następnie przejazd z lotniska do centrum miasta i zameldowanie się w hotelu. Na zwiedzanie najprawdopodobniej zabraknie czasu albo sił. Gdyby jednak zostało ci trochę chęci, to krótki rekonesans po mieście oraz drobne zakupy spożywcze w lokalnym sklepie będą bardzo wskazane. Śniadania we Włoszech są skromne i bardzo lekkie. Na sto procent szybko po nich zgłodniejesz. Kilka artykułów spożywczych jak pieczywo i coś do pieczywa, albo banany, wafelki lub cokolwiek, co lubisz, na pewno przydadzą się podczas zwiedzania następnego dnia. Warto pamiętać, że w Apulii restauracje po południu otwierane są najczęściej dopiero od godziny 20.00. Wcześniej otwarte są między 12.00 a 15.00. Zjedzenie czegoś między 15.00 a 20.00 we włoskiej restauracji jest praktycznie niemożliwe. Pozostają tylko fast food-y, które w Apulii zdarzają się bardzo rzadko. Bułka, kanapka, wafelek lub banan w chwili głodu, który prędzej czy później cię złapie, są bezcenne.

1. Bari

Miasto, w którym spoczywają relikwie Św. Mikołaja. Tak! Tego, którego kojarzymy z prezentami w czasie świąt Bożego Narodzenia. Miasto Królowej Bony. Stąd przyjechała do Polski i tutaj przedwcześnie zmarła (została otruta). Miasto piękne, wyjątkowe i (jeszcze) wolne od tłumu turystycznego. Miasto, do którego chętnie wraca się wiele razy. Poznaj Bari bliżej we wpisie: Bari – zwiedzanie, mapa, atrakcje, hotele, noclegi. Przewodnik.

link filtrujący: noclegi w Bari – [pokaż noclegi]

Podziemny garaż w centrum, blisko centrum historycznego, współrzędne GPS:
41°07’11.4″N 16°52’04.2″E
41.119835, 16.867819 – kliknij i wyznacz trasę

Dzień 2 – Barletta (2) – Monte Sant’Angelo (3) – Foresta Umbra (4) – Peschici (5) – Vieste (6)

długość przejazdu: 224 km
czas przejazdu: 4 godz. 1 min. (nie uwzględnia czasu zwiedzania atrakcji)
nocleg: Vieste
mapa przejazdu: otwórz na mapie Google – [klik]

uwagi:
W czasie całego wyjazdu jest to najtrudniejszy dla kierowcy dzień. Mimo, że w liczbach nie wygląda groźnie, to roboty będzie bardzo dużo. Trudna trasa zaczyna się już przy dojeździe do Monte Sant’Angelo. Wiedzie mocno pod górę i wije się serpentynami. Wąskimi, krętymi i stromymi drogami będziesz poruszać się od tej chwili, do końca dnia. Trzeba być bardzo uważnym na każdym zakręcie, bo kierowcy jadący z naprzeciwka często ścinają zakręty. Pomimo małego ruchu zimą mieliśmy na tej trasie kilka niebezpiecznych sytuacji związanych ze ścinaniem zakrętów przez kierowców. W związku z tym kolejne kilometry uciekają bardzo powoli i trzeba być bardzo cierpliwym. Duże zmęczenie na koniec dnia gwarantowane.

2. Barletta

Przyjemne miasteczko z dwoma plażami, promenadą i zabytkami … a do tego szokujący wjazd do miasta.
Szczegółowe informacje o Barlettcie znajdziesz w osobnym wpisie: Barletta – atrakcje miasta, mapa, zwiedzanie, noclegi. Krótki przewodnik.

link filtrujący: noclegi Barletta – [pokaż noclegi]

Parking koło zamku, współrzędne GPS:
41°19’13.8″N 16°17’25.2″E
41.320499, 16.290328 – kliknij i wyznacz trasę

3. Monte Sant’Angelo

Malownicza kaskadowa zabudowa miasta i wyjątkoej urody stroma droga dojzadowa, z pięknymi wydokami. Istotne miejsce kultu dla kościoła katolickiego, wyjątkowa kaplica i wiele wiecej …
Szczegółowe informacje o Monte Sant’Angelo znajdziesz w osobnym wpisie: Monte Sant’Angelo – zwiedzanie, atrakcje, mapa, noclegi na wakacje

link filtrujący: noclegi w Monte Sant’Angelo – [pokaż noclegi]

Parking publiczny przy wieży Torre dei Giganti i zamku Castello di Monte Sant’Angelo, współrzędne GPS:
41°42’26.3″N 15°57’04.8″E
41.707302, 15.951329 – kliknij i wyznacz trasę

uwaga: ten parking to najwygodniejsze miejsce do rozpoczęcia zwiedzania miasteczka.

4. Foresta Umbra

Wyjątkowy dla Włoch obszar leśny i rezerwat przyrody, położony w centralnej części półwyspu i Parku Narodowego Gargano.
Szczegółowe informacje o Foresta Umbra znajdziesz w osobnym wpisie: Foresta Umbra – Mroczna Knieja w samym sercu Paku Narodowego Gargano. Mapa szlaków i ścieżek spacerowych

Jeden z parkingów na terenie lasu, blisko jeziorka, do którego przychodzą pić zwierzęta, współrzędne GPS:
41°49’07.4″N 15°59’54.4″E
41.818722, 15.998441 – kliknij i wyznacz trasę

uwaga: Las zajmuje spory obszar, więc będziesz mijał po drodze dużo parkingów leśnych (przejazd przez niego zajmuje kilkadziesiąt minut). Powyższy parking jest tylko jednym z wielu, na których można się zatrzymać.

5. Peschici

Nie wolno pominąć ci tej miejscowości. Fantastycznie klimatyczne, maleńkie miasteczko!
Szczegółowe informacje o Peschici znajdziesz w osobnym wpisie: Peschici – zwiedzanie, atrakcje, mapa, polecane noclegi na wakacje.

link filtrujący: noclegi w Peschici – [pokaż noclegi]

Parking w górnej części miasteczka, współrzędne GPS:
41°56’42.1″N 16°00’50.3″E
41.945034, 16.013961 – kliknij i wyznacz trasę

uwaga: wybrany przeze mnie parking położony jest tuż przed historyczną częścią miasteczka. Oczywiście można próbować pojechać nieco dalej, gdzie znajdują się miejsca do parkowania przy ulicy, ale jest dość ciasno. Potem zaczyna się strefa ograniczonego dostępu, gdzie wjechać mogą wyłącznie pojazdy uprawione. Spacer z zaproponowanego przez mnie miejsca w kierunku historycznego centrum oraz zamku Castello Medioevale, położnego na urwistym klifie, pozwala zobaczyć najładniejsze fragmenty miasteczka.

6. Vieste

To turystyczny raj. Ogromne piaszczyste plaże, niska zabudowa pozbawiona hotelowych molochów, przepiękne stare miasto i niezliczona ilość restauracji i barów.
Szczegółowe informacje o tym co zobaczyć, gdzie nocować i jak spędzić czas w Vieste znajdziesz w osobnym wpisie: Vieste – zwiedzanie, atrakcje, mapa, noclegi na wakacje

link filtrujący: noclegi w Vieste – [pokaż noclegi]

Parking przy Pizzomunno – charakterystycznej iglicy skalnej, współrzędne GPS:
41°52’43.0″N 16°10’35.2″E
41.878616, 16.176451 – kliknij i wyznacz trasę

Dzień 3 – Vieste (6) – Torre di San Felice (7) – Castel Del Monte (8) – Bari (1)

długość przejazdu: 202 km
czas przejazdu: 3 godz. 7 min. (nie uwzględnia czasu zwiedzania atrakcji)
nocleg: Bari
mapa przejazdu: otwórz na mapie Google – [klik]

uwagi: druga połowa dnia i wieczór przeznaczone są na zwiedzanie Bari. Zostaw sobie na to odpowiednią ilość czasu. Warto wyjść zwiedzać Bari tak, aby móc zobaczyć go na granicy dnia i zmierzchu, kiedy zaczynają zapalać się latarnie w starej części miasta. To magiczne chwile. Miasto zmienia się w oczach, co chwilę przybiera inne barwy, zaskakuje.
Ten dzień zaplanowany jest tak, że będąc tu w zimie gdy dzień jest najkrótszy (zmierzch jest około 18:00), zdążyliśmy bez pośpiechu ze wszystkim. Nawet rano w Vieste godzinkę posiedzieliśmy w słońcu na plaży.

7. Torre di San Felice

Przybrzeżna Wieża Królestwa Neapolu i punkt widokowy na formację skalną Arco do San Felice. Nalepsze miejsce do obserwacji łuku i pamiątkowych zdjęć. Więcej informacji o wieży i łuku skalnym znajdziesz w osobnym wpisie: Torre San Felice – wieża i punkt widokowy, z widokiem na łuk skalny Arco San Felice.

Parking przy wieży obronnej z widokiem na znany łuk skalny Arco San Felice, współrzędne GPS:
41°49’39.0″N 16°11’38.9″E
41.827488, 16.194135 – kliknij i wyznacz trasę

8. Castel del Monte

Zamek o niewyjaśnionym do dzisiaj przeznaczeniu. Powszechnie uznawany za arcydzieło militarnej sztuki budowlanej (znajduje się na liście UNESCO), zachwycający funkcjonalnością do dzisiaj. Poznaj jego tajemnice zebrane w osobnym wpisie: Castel del Monte – średniowieczna twierdza tajemnic, symboli i pytań, na które wciąż brak odpowiedzi

link filtrujący: noclegi w pobliżu Castel del Monte – [pokaż noclegi]

Parking turystyczny, współrzędne GPS:
41°04’36.2″N 16°16’29.6″E
41.076726, 16.274878 – kliknij i wyznacz trasę

uwaga: z parkingu turystycznego do zamku trzeba dość pieszo około 1500m lekko pod górę. Spacer jest bardzo przyjemny i po podróży samochodem dobrze robi na rozruszane się.

Dzień 4 – Polignano a Mare (9) – Monopoli (10) – Monumentalne Drzewa Oliwne (11) – Ostuni (12) – Lecce (13)

długość przejazdu: 164 km
czas przejazdu: 2 godz. 12 min. (nie uwzględnia czasu zwiedzania atrakcji)
nocleg: Lecce
mapa przejazdu: otwórz na mapie Google – [klik]

uwagi: trasa wygląda dość niewinnie, mało kilometrów i krótki łączny czas przejazdu, ale sugeruję nie dokładać tutaj nic więcej. W Polignano a Mare oraz w Ostuni warto spędzić tyle czasu ile tylko się da. To wyjątkowe miejsca i nie warto się śpieszyć. Czas na zwiedzanie Lecce w ciągu dnia, będzie w kolejnym dniu, więc do Lecce możesz dotrzeć późno. O ile wystarczy ci sił, możesz się wybrać na nocny spacer po mieście. Za to Monopoli rozczarowało nas. Gdyby wypadło z planu to niewiele byśmy stracili (za to na zdjęciach wypada całkiem dobrze 🙂 )

9. Polignano a Mare

Obłędna sceneria tego miasta, położonego nad skalistym wąwozem i brzegiem morza, rozgrzewa do czerwoności konta fotografów na Instagramie. Fotografie z plaży w Polignano ściągają do Apulii ludzi z całego świata. Wszyscy chcą to zobaczyć na własne oczy i wyjeżdżają stąd usatysfakcjonowani. O zwiedzaniu miasteczka przeczytaj w osobnym wpisie: Polignano a Mare – mapa, zwiedzanie, atrakcje, hotele, noclegi. Przewodnik.

link filtrujący: noclegi w Polignano a Mare – [pokaż noclegi]

Parking przy punkcie widokowym na klifie, współrzędne GPS:
40°59’49.2″N 17°13’03.1″E
40.997011, 17.217519 – kliknij i wyznacz trasę

10. Monopoli

O Monopoli naczytałem się przed wyjazdem wiele dobrego. Być może zbyt wiele … Euforyczne opinie o tym mieście wyostrzyły mój apetyt i zawiesiły wysoko poprzeczkę. Być może stąd pojawiło się rozczarowanie? Niezależnie od moich subiektywnych wrażeń zamieszczam oczywiście komplet informacji wraz z mapami, przydanych przy zwiedzaniu miasta. Polecam zapoznanie się ze szczegółami w specjalnym wpisie: Monopoli – mapa, zwiedzanie, atrakcje, hotele, noclegi. Przewodnik.

link filtrujący: noclegi w Monopoli – [pokaż noclegi]

Parking niedaleko portu i starego miasta, współrzędne GPS:
40°57’06.9″N 17°17’58.0″E
40.951916, 17.299432 – kliknij i wyznacz trasę

11. Obszar monumentalnych drzew oliwnych

Fantastyczne gaje drzew oliwnych, których wiek sięga 3000 lat. Wrażenie niesamowite. Warto choćby przejechać się wśród nich zwłaszcza, że są po drodze z Monopoli do Ostuni.
Więcej na ten temat znajdziesz we wpisie: Obszar monumentalnych drzew oliwnych – Apulia

Jedno z miejsc, w którym wykonano poniższe zdjęcie, współrzędne GPS:
40°46’34.0″N 17°32’57.8″E
40.776103, 17.549393 – kliknij i wyznacz trasę

12. Ostuni

Flagowe Włoskie „białe miasto”. Położone na wzgórzu, tworzy fantazyjną plątaninę alejek, wąskich uliczek, placyków i schodów osnutych wokół domostw, częściowo wykutych bezpośrednio w skale. Trzeba to zobaczyć!
Przeczytaj więcej w osobnym wpisie: Ostuni – zwiedzanie, atrakcje, mapa, parkingi, hotele, noclegi. Przewodnik.

link filtrujący: noclegi w Ostuni – [pokaż noclegi]

Parking przy historycznym centrum miasteczka, współrzędne GPS:
40°43’57.9″N 17°34’51.2″E
40.732760, 17.580891 – kliknij i wyznacz trasę

13. Lecce

Zaskakująco piękne miasto. Wyjątkowe, bogato zdobione, barokowe elewacje wypełniają całe stare miasto. Nie możesz tego przeoczyć!
Szczegóły zwiedzania Lecce znajdziesz w osobnym wpisie: Lecce – atrakcje, zwiedzanie, mapa, restauracje, hotele, noclegi, parkingi. Przewodnik.

link filtrujący: noclegi w Lecce – [pokaż noclegi]

Parking miejski przy historycznym centrum, współrzędne GPS:
40°21’19.3″N 18°10’00.3″E
40.355351, 18.166752 – kliknij i wyznacz trasę

Dzień 5 – Cave of Poetry (14) – Sant’Andrea (15) – Otranto (16) – Santa Cesarea Terme (17) – Cala dell’Acquaviva (18) – Lecce (13)

długość przejazdu: 123 km
czas przejazdu: 2 godz. 21 min. (nie uwzględnia czasu zwiedzania atrakcji)
nocleg: Lecce
mapa przejazdu: otwórz na mapie Google – [klik]

uwagi: większość atrakcji tego dnia nie wymaga długiego chodzenia i spacerowania (oprócz Otranto), a trasa przejazdu jest krótka i nie męcząca. To bardzo sprzyjająca okoliczność, bo druga połowa dnia jest przeznaczona na zwiedzanie Lecce.

14. Cave of Poetry

Jaskinia (grota) poezji. Piękny twór natury, obłędne kolory.
Więcej informacji o Jaskini Poezji znajdziesz we wpisie: Jaskinia Poezji – jeden z 10 najpiękniejszych naturalnych basenów świata

link filtrujący: noclegi w pobliżu Cave of Poetry – [pokaż noclegi]

Parking kilka kroków od wejścia na teren, na którym znajduje się jaskinia, współrzędne GPS:
40°17’05.0″N 18°25’34.6″E
40.284717, 18.426279 – kliknij i wyznacz trasę

15. Sant’Andrea

Chyba najładniejszy fragment tej części wybrzeża. Poszarpany, skalisty brzeg, obłędnie położone, wciśnięte w skały plaże, ścieżki spacerowe i wygodny, bezpłatny parking przy punkcie widokowym. Trzeba to zobaczyć.
Więcej na temat Sant’Andrea znajdziesz we wpisie: Sant’Andrea – plaże, białe klify i słońce. Jak dojechać, gdzie zaparkować, co zobaczyć?

link filtrujący: noclegi w Sant’Andrea – [pokaż noclegi]

Punkt widokowy na wybrzeże.
Parking przy punkcie widokowym, współrzędne GPS:
40°15’20.3″N 18°26’39.8″E
40.255636, 18.444377 – kliknij i wyznacz trasę

16. Otranto

Mała, piękna i popularna latem miejscowość wypoczynkowa z dramatyczną historią sprzed ponad 500 lat. Przeczytaj więcej w osobnym wpisie: Otranto – atrakcje, zwiedzanie, mapa, plaże, hotele, noclegi. Przewodnik.

link filtrujący: noclegi w Otranto – [pokaż noclegi]

Parking 200 od zamku, współrzędne GPS:
40°08’34.1″N 18°29’42.8″E
40.142816, 18.495229 – kliknij i wyznacz trasę

17. Santa Cesarea Terme

Popularne uzdrowisko z basenami z wodą termalną. Więcej szczegółów poznasz w osobnym wpisie: Santa Cesarea Terme – uzdrowisko, wody termalne i lenistwo w SPA

link filtrujący: noclegi w Santa Cesarea Terme – [pokaż noclegi]

Parking z widokiem na Palazzo Sticchi, współrzędne GPS:
40°02’14.4″N 18°27’47.2″E
40.037339, 18.463103 – kliknij i wyznacz trasę

18. Cala dell’Acquaviva

Jedna z najbardziej malowniczych zatok i plaż w Apulii.
Więcej informacji o Cala dell’Acquaviva znajdziesz we wpisie: Cala dell’Acquaviva – zatoka i plaża ukryta w niewielkim fordzie na południu Włoch

link filtrujący: noclegi w pobliżu Cala dell’Acquaviva – [pokaż noclegi]

Parking przy zejściu na plażę, współrzędne GPS:
39°59’29.4″N 18°24’47.7″E
39.991500, 18.413254 – kliknij i wyznacz trasę

13. Lecce

Więcej o Lecce: Lecce – atrakcje, zwiedzanie, mapa, restauracje, hotele, noclegi, parkingi. Przewodnik.

link filtrujący: noclegi w Lecce – [pokaż noclegi]

Parking miejski przy historycznym centrum, współrzędne GPS:
40°21’19.3″N 18°10’00.3″E
40.355351, 18.166752 – kliknij i wyznacz trasę

Dzień 6 – Canale del Ciolo (19) – Leuca (20) – Gallipoli (21) – Lecce (13)

długość przejazdu: 166 km
czas przejazdu: 2 godz. 39 min. (nie uwzględnia czasu zwiedzania atrakcji)
nocleg: Lecce
mapa przejazdu: otwórz na mapie Google – [klik]

19. Canale del Ciolo

Piękny wąwóz na krótki spacer, albo dwie trasy trekkingowe z obłędnymi widokami na nieco dłuższy spacer. Wiecej informacji na temat zwiedzania kanionu oraz opis szalaków ze zdjęciami znajdziesz w osobnym wpisie: Canale del Ciolo i szlak do groty Cipolliane

link filtrujący: noclegi w pobliżu Canale del Ciolo – [pokaż noclegi]

Parking przy zejściu do wąwozu, współrzędne GPS:
39°50’36.5″N 18°23’09.8″E
39.843479, 18.386058 – kliknij i wyznacz trasę

20. Leuca

Leuca leży na samym końcu obcasa włoskiego buta. Tutaj coś się kończy ale również coś zaczyna … a na pewno zaczęło się coś, co wpływa na życie nas wszystkich już od dwóch tysięcy lat.
Przeczytaj więcej o Leuca w osobnym wpisie: Leuca – atrakcje, zwiedzanie, mapa, hotele, noclegi. Przewodnik.

link filtrujący: noclegi w Leuca – [pokaż noclegi]

Parking przy ulicy na końcu lądu, współrzędne GPS:
39°47’28.8″N 18°20’41.7″E
39.791328, 18.344903 – kliknij i wyznacz trasę

21. Gallipoli

Gallipoli to maleńkie miasteczko, ale jego znaczenie w historii świata jest zaskakująco duże. W osobnym wpise dowiesz się dlaczego Gallipoli było kiedyś tak istotne jak Londyn czy Paryż i co ma wsplnego z giełdą w Londynie, kształtującą ceny na całym świecie. Przeczytaj przewodnik po Gallipoli: Gallipoli – atrakcje, zwiedzanie, mapa, hotele, noclegi, parking. Przewodnik.

link filtrujący: noclegi w Gallipoli – [pokaż noclegi]

Parking tuż przed cyplem i strefą o ograniczonym dostępie, współrzędne GPS:
40°03’17.8″N 17°58’55.0″E
40.054940, 17.981953 – kliknij i wyznacz trasę

Dzień 7 – Locorotondo (22) – Alberobello (23) – Matera (24)

długość przejazdu: 187 km
czas przejazdu: 2 godz. 38 min. (nie uwzględnia czasu zwiedzania atrakcji)
nocleg: Matera
mapa przejazdu: otwórz na mapie Google – [klik]

uwagi: jeżeli po tygodniu podróżowania po Apulii wydaje ci się, że już nic cię nie zaskoczy, to tego dnia kilka razy okaże się, że jesteś w błędzie. Plan zakłada zwiedzanie trzech absolutnie kosmicznych miejsc. Przygotuj uchwyt na szczękę, bo wypadnie ci w ciągu dnia kilka razy 🙂 Najlepiej było by przeznaczyć na te trzy miasteczka nie jeden, ale dwa dni, nocując przy okazji w Locorotondo lub Alberobello. My zwiedziliśmy Materę dwa razy: w dniu przyjazdu wieczorem i następnego dnia od rana do popołudnia, bo samolot mieliśmy dopiero wieczorem (z Matery na lotnisko w Bari jest blisko: około 50 minut jazdy).

22. Locorotondo

Locorotondo to zdecydowanie niedoceniane miasteczko … i dobrze! Bo w absolutnie odlotowym miejscu nie ma tłoku, scisku i chałasu tłumów. Jest spokojnie, miło i niewiarygodnie pięknie. Nie omijaj tego zmiejsca pod żadnym pozorem! Może zdążysz zanim pojawią się w nim liczne wycieczki, co nastąpi zapewne prędzej czy później. Przeczytaj więcej o tym miejscu i zobacz więcej zdjęć w osobnym wpisie – [klik].

link filtrujący: noclegi w Locorotondo – [pokaż noclegi]

Parking blisko historycznego centrum, współrzędne GPS:
40°45’11.1″N 17°19’52.7″
40.753089, 17.331303 – kliknij i wyznacz trasę

23. Alberobello

Alerobello to jakiś inny, odrębny swiat. Nagle wszędzie wyrastają małe, zabawne domki i czujesz się, jakby nagle ktoś teleportował cie w świat baśni.
Szczegółowy przewodnik po Alberobello znajdziesz we wpisie: Alberobello – kraina domków trulli w rozgrzanej słońcem Apulii. Zwiedzanie, hotele, noclegi.

link filtrujący: noclegi w Alberobello – [pokaż noclegi]

Parking w bezpośrednim sąsiedztwie skupiska trulli, współrzędne GPS:
40°46’56.8″N 17°14’21.0″E lub
40.782440, 17.239156 – kliknij i wyznacz trasę

24. Matera

Powiem krótko: Matera zwala z nóg! To jest prawdziwy cios nokautujący na koniec wycieczki. Przeczytaj wiecej o Materze we wpisie: Matera – atrakcje, zwiedzanie, mapa, hotele, restauracje, noclegi, parkingi. Przewodnik.

link filtrujący: noclegi Matera – [pokaż noclegi]

Parking przy ulicy w dozwolonej do parkowania strefie, współrzędne GPS:
40°40’13.1″N 16°36’30.4″E
40.670309, 16.608430 – kliknij i wyznacz trasę

Dzień 8 – Matera (24) – wylot z Bari (1)

Jak już napisałem powyżej, ten dzień wykorzystaliśmy od rana na zwiedzanie Matery. Pozwoliła nam na to późna godzina lotu powrotnego do Berlina. Mieliśmy więc do dyspozycji niemal cały dodatkowy dzień. Przydał się bardzo. Bez tego, nie zdążylibyśmy zobaczyć nawet połowy miasta.
Przejazd z Matery na lotnisko w Bari zajął na mniej niż godzinę. Zwrot samochodu w wypożyczalni przebiegł bardzo sprawnie i w kilka minut było po sprawie.

Apulia dla dociekliwych: atrakcje dodatkowe i alternatywne

Powyższy plan zwiedzania to esencja Apulii, jednak ten region ma do zaoferowania znacznie więcej. Ta sekcja powstała z myślą o osobach, które chcą wyjść poza utarty szlak lub szukają alternatyw dla najpopularniejszych lokalizacji.
Możesz dowolnie modyfikować mój główny plan, dodając do niego miejsca z tej listy, lub zbudować własną, unikalną trasę, łącząc oba zestawienia – podstawowe oraz to dla dociekliwych.
Na mapie atrakcje dodoatkowe wyróżnione są dodatkowo kolorem fioletowym.

25. Galatina

Większość turystów pędzi do barokowego Lecce, zupełnie nieświadomie mijając jedno z najbardziej magnetycznych miast półwyspu Salento. Galatina nie potrzebuje jednak blichtru głównego nurtu, by obezwładnić przybysza swoją historią. To tutaj, w cieniu surowych murów, narodziła się legenda o tarantyzmie (tarantismo: kulturowo-społeczne zjawisko związane z rzekomym ukąszeniem przez pająka), a surowy romanizm fasad skrywa wnętrza, które pod względem bogactwa polichromii mogą konkurować jedynie z bazyliką w Asyżu.

Sercem miasta i jego absolutnym skarbem jest Bazylika św. Katarzyny Aleksandryjskiej (Basilica di Santa Caterina d’Alessandria). Jej budowę zlecił pod koniec XIV wieku Raimondello Orsini del Balzo, potężny feudał, który po powrocie z wyprawy krzyżowej postanowił wznieść świątynię godną relikwii palca świętej, którą według legendy miał wykraść z klasztoru na górze Synaj. Z zewnątrz bazylika prezentuje powściągliwy styl romański z piękną rozetą, jednak przekroczenie jej progu to moment przejścia do innej rzeczywistości. Całe wnętrze (każda ściana, filar i sklepienie) pokryte jest freskami z przełomu XIV i XV wieku, wykonanymi przez mistrzów ze szkół neapolitańskiej i sieneńskiej. Cykle biblijne, sceny z życia św. Katarzyny oraz przerażające, lecz fascynujące wizje Apokalipsy tworzą spójną opowieść, którą można czytać jak otwartą księgę. To jeden z nielicznych przykładów sztuki gotyckiej w regionie zdominowanym przez późniejszy barok.

Spacerując wąskimi uliczkami historycznego centrum, natkniesz się na liczne tradycyjne domy z wewnętrznymi dziedzińcami, które świadczą o dawnym, wspólnotowym życiu mieszkańców. Galatina ma jednak jeszcze jedno oblicze. To sakralny teatr walki z demonami. Przy placu św. Piotra znajduje się Kościół Świętych Piotra i Pawła, przed którym przez wieki odbywały się rytuały uzdrawiania osób „ukąszonych” przez mityczną tarantulę. Kobiety zwane tarantate, odurzone toksyną lub traumą, tańczyły w szaleńczym rytmie do upadłego, szukając ratunku u świętego Pawła. W pobliżu znajduje się mała kaplica z cudowną studnią, której woda miała moc leczenia skutków jadu. Choć dziś to już tylko element folkloru, duch tego mistycznego tańca, z którego wyewoluowała popularna pizzica (tradycyjny taniec Salento), wciąż wibruje w gorącym powietrzu miasta.

Ciekawostki
Błędy w malowidłach: w cyklu fresków w Bazylice można odnaleźć postacie w strojach z epoki XV wieku, co było zabiegiem celowym, by przybliżyć biblijne wydarzenia ówczesnym wiernym.

Herbowy pająk: w starym herbie Galatiny widniał pająk, co bezpośrednio nawiązywało do legend o tarantyzmie i patronatu św. Pawła, który miał chronić miasto przed jadowitymi stworzeniami.

Pasticciotto : w Galatinie w 1745 roku Nicola Ascalone stworzył przez przypadek pasticciotto (kruche ciastko wypełnione gęstym kremem cukierniczym). W cukierni rodzinnej Ascalone, działającej do dziś, czas się zatrzymał. Wnętrza pachną wanilią i tradycją, a każda wizyta to spotkanie z kulinarnym dziedzictwem regionu Apulii.

Godziny otwarcia
Bazylika św. Katarzyny Aleksandryjskiej:
Sezon letni (kwiecień–październik): 7:30–12:30 oraz 15:30–20:00.
Sezon zimowy (listopad–marzec): 7:30–12:30 oraz 15:30–18:30.

Kaplica św. Pawła:
Zazwyczaj dostępna w godzinach porannych (9:00–12:00), choć często bywa otwierana na prośbę turystów przez lokalnych opiekunów.
Dni zamknięte: 1 stycznia, 6 stycznia oraz 25 grudnia (w te dni godziny mogą być ograniczone do porannych mszy).

Wskazówki praktyczne:
Wejście do Bazyliki św. Katarzyny jest bezpłatne, ale warto mieć przy sobie drobne monety na automat do oświetlenia fresków (bez tego detale malowideł pozostają w półmroku).
Na spokojne przejście starego miasta i kontemplację fresków zarezerwuj minimum 3 godziny.
Galatina jest płaska i łatwa do zwiedzania pieszo.

link filtrujący: noclegi w Galatina – [pokaż noclegi]

Parking: najwięcej miejsca jest wokół placu Piazza Dante Alighieri, współrzędne GPS:
40°10’29.9″N 18°10’08.1″E
40.174966, 18.168910 – kliknij i wyznacz trasę
Z palcu bardzo blisko jest do Bazyliki św. Katarzyny Aleksandryjskiej. Parking przy placu jest płatny (miejsca oznaczone niebieskimi liniami na asfalcie). Jeśli nie znajdziesz miejsca przy placu to szukaj go wzdłuż sąsiednich ulic. Przypominam, że białe linie parkingowe oznaczają parking bezpłatny, a żółte miejsca zarezerwowane (na nich nie stajemy).

Basilica di Santa Caterina d’Alessandria, współrzędne GPS:
40°10’21.8″N 18°10’19.7″E
40.172716, 18.172146 – kliknij i wyznacz trasę

26. Grottaglie

Grottaglie oferuje podróż w głąb ziemi i rzemiosła, które nie zmieniło się od wieków. Miasto, którego nazwa wywodzi się od łacińskiego Cryptae Aliae (liczne groty), dosłownie wyrasta z miękkiego wapienia. To właśnie tutaj, w głębokich wąwozach zwanych gravine (skaliste jary), od czasów średniowiecza garncarze drążyli swoje warsztaty bezpośrednio w skale. Do dziś sercem Grottaglie jest Quartiere delle Ceramiche (dzielnica ceramiki), unikalny w skali światowej kompleks ponad 50 manufaktur, z których wiele wciąż mieści się w naturalnych jaskiniach.

Nad dzielnicą dominuje monumentalny Castello Episcopio (zamek biskupi), wzniesiony w XIV wieku jako letnia rezydencja biskupów Tarentu. Jego surowa, obronna sylwetka z potężną wieżą Torre Maestra (wieża główna) skrywa w dawnych stajniach Muzeum Ceramiki. Spacerując po zamkowym dziedzińcu, warto zwrócić uwagę na detale z pietra leccese (miękki, złocisty wapień), który dzięki swojej plastyczności pozwolił lokalnym mistrzom na stworzenie kunsztownych obramowań okiennych i portali.

Najbardziej fascynującym elementem tożsamości Grottaglie jest jednak postać Pupa con i baffi (lalka z wąsami). Według lokalnej legendy, w czasach hiszpańskiej dominacji i obowiązującego prawa ius primae noctis (prawo pierwszej nocy), pewien młody winiarz nie chciał oddać swojej ukochanej w ręce lokalnego feudała. Postanowił sam przebrać się za pannę młodą i z nożem ukrytym pod suknią udać się do zamku. Plan był doskonały, gdyby nie jeden szczegół. W pośpiechu zapomniał zgolić swoje gęste, czarne wąsy.

Ciekawostki
Symboliczny kogut: charakterystyczny motyw niebiesko-żółtego koguta na naczyniach to tzw. galletto. Legenda głosi, że w okresach wielkiego głodu rzemieślnicy malowali go na talerzach, by „nakarmić oczy” barwnym obrazem, skoro brakowało prawdziwego jedzenia.

Ceramiczne pąki: wszędzie zauważysz Pumo czyli ceramiczne figurki przypominające pąki kwiatów lub szyszki. Dla mieszkańców są symbolem płodności i szczęścia; tradycyjnie umieszcza się je na rogach balkonów, by chroniły dom przed złem.

Naczynia giganty: w warsztatach wciąż wytwarza się ogromne, ponad metrowe naczynia na wino, które ze względu na swoje gabaryty muszą być wypalane w specjalnych, ogromnych piecach budowanych wewnątrz grot.

Godziny otwarcia
Castello Episcopio i Muzeum Ceramiki:
Lipiec–Sierpień: 10:00–13:00 oraz 17:00–21:00 (soboty często do 23:00).
Wrzesień–Czerwiec: 10:00–13:00 oraz 15:30–19:30.

Warsztaty w Quartiere delle Ceramiche: większość botteg (warsztatów) otwarta jest od 9:00 do 13:00 i od 16:30 do 20:00. Niektóre są dostępne dla zwiedzających również w niedziele.

Zamknięte: 1 stycznia, 6 stycznia oraz 25 grudnia.

Wskazówki praktyczne
Jeśli kupujesz ceramikę, szukaj sygnatury artysty na spodzie naczynia. Prawdziwe wyroby z Grottaglie są zaskakująco lekkie w porównaniu do masowej produkcji z innych regionów dzięki specyficznej porowatości lokalnej gliny.

Czas zwiedzania: na spacer po warsztatach, wizytę w zamku i kawę w centro storico zaplanuj około 3 godziny.

link filtrujący: noclegi w Grottaglie – [pokaż noclegi]

Historyczne centrum Grottaglie (punkt orientacyjny), współrzędne GPS:
40°32’04.0″N 17°25’41.9″E
40.534453, 17.428294 – kliknij i wyznacz trasę

Zamek Biskupi i Muzeum Ceramiki (Castello Episcopio), współrzędne GPS:
40°32’02.1″N 17°25’53.5″E
40.533928, 17.431524 – kliknij i wyznacz trasę

Dzielnica ceramiki (Quartiere delle Ceramiche), współrzędne GPS:
40°32’01.5″N 17°25’57.1″E
40.533754, 17.432517 – kliknij i wyznacz trasę
Wzdłuż ulicy znajdują się warsztaty ceramiczne.

Parking publiczny w pobliżu historycznego centrum, współrzędne GPS:
40°31’59.2″N 17°25’39.5″E
40.533111, 17.427639 – kliknij i wyznacz trasę

27. Grotte di Castellana

Grotte di Castellana to nie jest zwykła jaskinia, to monumentalny system korytarzy i komnat, który przez 90 milionów lat był cierpliwie rzeźbiony przez wodę w kredowym wapieniu (calcarea cretacea). Wszystko zaczyna się od La Grave (otchłań), gigantycznego, naturalnego panteonu, do którego przez wieki nikt nie miał odwagi zejść.

Historia odkrycia jaskiń brzmi jak scenariusz filmu przygodowego. Choć otwór w ziemi był znany od zawsze, okoliczni mieszkańcy omijali go szerokim łukiem. Wierzyli, że z mrocznej dziury wydobywają się dusze potępieńców lub demony. Ten irracjonalny strach miał jednak swoje prozaiczne podłoże. Do otchłani wrzucano padlinę i odpady, co w połączeniu z wilgocią tworzyło gęste, cuchnące opary unoszące się nad wejściem. Dopiero 23 stycznia 1938 roku speleolog Franco Anelli, wspierany przez lokalnego pomocnika Vito Matarrese, odważył się zjechać na dno przepaści. To, co tam zobaczyli, na zawsze zmieniło mapę turystyczną Włoch i udowodniło, że pod stopami mieszkańców Castellana Grotte kryje się labirynt o długości ponad trzech kilometrów.

Przechodząc przez kolejne sale, jak Caverna dei Monumenti (Grota Pomników) czy Corridoio del Deserto (Korytarz Pustyni), można odnieść wrażenie, że uczestniczy się w spektaklu surrealizmu. Stalagmity i stalaktyty przybierają tu formy, które ludzka wyobraźnia chętnie interpretuje jako sylwetkę wilczycy, postać Madonny czy gigantyczne, gotyckie wieże. Jednak absolutnym punktem kulminacyjnym, dostępnym tylko dla osób wybierających dłuższą trasę, jest Grotta Bianca (Biała Jaskinia). To jedno z najbardziej sterylnych i olśniewających miejsc w świecie podziemnym. Całe jej wnętrze pokryte jest czystym, białym alabastrem, który pod wpływem światła lśni niczym miliony diamentów. Jest to tak kruchy i cenny ekosystem, że przewodnicy rygorystycznie pilnują, by niczego nie dotykać, a sama biel formacji wynika z niemal całkowitego braku zanieczyszczeń w wodzie przesączającej się przez skały przed tysiącami lat.

Ciekawostki
Rekordowa czystość: Grotta Bianca jest uznawana przez speleologów za najjaśniejszą jaskinię naciekową na świecie; jej nieskazitelna biel jest efektem krystalizacji kalcytu bez domieszek tlenków żelaza czy gliny.

Podziemny Panteon: Sala La Grave jest tak ogromna, że bez trudu pomieściłaby rzymski Panteon; światło wpadające przez otwór w sklepieniu tworzy naturalne widowisko świetlne.

Pomyłka odkrywcy: Franco Anelli początkowo sądził, że system jaskiń kończy się znacznie wcześniej. To jego młody asystent, Vito Matarrese, przecisnął się przez niezwykle wąską szczelinę i jako pierwszy człowiek w historii dotarł do oszałamiającej Białej Jaskini.

Endemiczni mieszkańcy: w mroku Castellana żyją unikalne gatunki, jak rzadka odmiana konika polnego Troglophilus andreinii, który przystosował się do życia w całkowitej ciemności i wilgotności sięgającej 90%.

Godziny otwarcia
Sezon letni (kwiecień – wrzesień): wejścia na trasę pełną zazwyczaj od 9:00 do 18:00 (ostatnie wejście).
Sezon zimowy (październik – marzec): harmonogram jest ograniczony, wejścia odbywają się zazwyczaj rano (ok. 10:00, 11:00, 12:00) oraz wczesnym popołudniem.

Zamknięte: 25 grudnia oraz 1 stycznia. Warto sprawdzić daty w lutym, gdyż jaskinie bywają zamykane w czasie Karnawału w Putignano.

Wskazówki praktyczne
Bilety online: to absolutna podstawa. Liczba osób w każdej grupie jest ściśle limitowana, a w sezonie letnim bilety na trasę pełną wyprzedają się z dużym wyprzedzeniem.

Sprawdź: bilety wstępu i zwiedzanie Grotte di Castellana – [klik] (GetYourGuide)

Ubiór: wewnątrz panuje stała temperatura około 16,5-18°C niezależnie od upałów na powierzchni. Bluza lub lekka kurtka są niezbędne, by komfortowo spędzić dwie godziny pod ziemią.

Obuwie: Schody i ścieżki są stale wilgotne i bywają bardzo śliskie. Należy założyć buty z gumową podeszwą o dobrej przyczepności.

Wybór trasy: Zdecydowanie rekomenduję trasę pełną (itinerario completo), która trwa około 2 godzin i ma 3 km długości. Krótka trasa (50 min) pomija najpiękniejszą część jaskiń, czyli Grotta Bianca.

link filtrujący: noclegi w pobliżu Grotte di Castellana – [pokaż noclegi]

Główne wejście na obszar Grotte di Castellana, współrzędne GPS:
40°52’32.8″N 17°08’54.8″E
40.875768, 17.148562 – kliknij i wyznacz trasę

Parking P1 przy Grotte di Castellana; współrzędne GPS:
40°52’29.9″N 17°09’08.9″E
40.874983, 17.152470 – kliknij i wyznacz trasę

Parking P2 przy Grotte di Castellana; współrzędne GPS:
40°52’42.8″N 17°09’03.1″E
40.878553, 17.150860 – kliknij i wyznacz trasę

28. Gravina in Puglia

Jeśli myśleliście, że tylko Matera potrafi oszołomić skalą skalnej zabudowy, Gravina in Puglia wyprowadzi Was z błędu. Podczas gdy jej słynna sąsiadka pęka w szwach od nadmiaru turystów, Gravina pozostaje autentycznym, surowym miastem zawieszonym nad przepaścią, gdzie życie toczy się w dwóch wymiarach: na słonecznej powierzchni i w mrocznych, wykutych w wapieniu korytarzach. Miasto spogląda w otchłań głębokiego wąwozu (gravina – formacja krasowa przypominająca kanion), który od tysiącleci definiuje jego architekturę i charakter.

Symbolem i najbardziej magnetycznym punktem miasta jest Ponte Acquedotto (Most Akweduktowy). Ta imponująca konstrukcja z XVIII wieku, wsparta na dwupoziomowych arkadach, pierwotnie służyła do transportu wody z pobliskiego źródła Sant’Angelo do murów miejskich. Dla współczesnego widza most ma jednak inne oblicze – to właśnie tutaj Daniel Craig, wcielający się w rolę Jamesa Bonda w filmie „Nie czas umierać” (No Time to Die), wykonał mrożący krew w żyłach skok w głąb kanionu. Przejście tym wąskim, kamiennym traktem, łączącym stare miasto z archeologicznym parkiem Botromagno po drugiej stronie wąwozu, pozwala poczuć potęgę natury i kunszt dawnych inżynierów, którzy musieli okiełznać nieregularną rzeźbę terenu.

Architektura Graviny to fascynujący dialog romańskiej surowości z barokowym przepychem, co najlepiej widać w Katedrze Santa Maria Assunta. Zbudowana w XI wieku przez Normanów, była wielokrotnie niszczona przez trzęsienia ziemi i pożary, by ostatecznie przybrać formę eklektycznego arcydzieła. Wewnątrz wzrok przyciąga sufit kasetonowy ozdobiony złotem i herbami rodu Orsini – jednej z najpotężniejszych rodzin arystokratycznych Włoch, z której wywodził się urodzony tutaj papież Benedykt XIII. To właśnie mecenat Orsinich sprawił, że miasto rozkwitło, a ich pałac (Palazzo Ducale) do dziś dominuje nad historyczną zabudową.

Prawdziwa tajemnica Graviny kryje się jednak pod ziemią. Gravina Sotterranea (Gravina Podziemna) to system setek jaskiń, piwnic, spichlerzy i cystern, które tworzą drugie, lustrzane miasto. Mieszkańcy przez wieki wydobywali stąd calcarenite (miękki kamień wapienny, typowy dla regionu Murgia) do budowy domów, jednocześnie adaptując puste przestrzenie na schronienia, tłocznie oliwy czy miejsca kultu. Przykładem tego ostatniego jest skalny kościół San Michele delle Grotte, całkowicie wykuty w skale, gdzie w mroku można dostrzec pozostałości fresków i setki czaszek ułożonych w niszach, co według legendy ma upamiętniać ofiary rzezi dokonanej przez Saracenów w X wieku.

Ciekawostki
Papieska kolebka: Gravina jest jedynym miastem w regionie, które dało światu następcę św. Piotra. Pietro Francesco Orsini, późniejszy Benedykt XIII, urodził się tutaj w 1649 roku, a jego postać do dziś jest otaczana niezwykłym kultem, widocznym w nazwach ulic i pomnikach.

James Bond i efekt skali: Filmowcy wybrali most w Gravinie nie tylko ze względu na jego wysokość (ok. 37 metrów), ale także dlatego, że idealnie wpisywał się w mroczny, dramatyczny klimat pościgu, jakiego nie dałoby się zainscenizować w bardziej „wygładzonej” Materze.

Cola Cola: To nie błąd w pisowni znanej marki. Cola Cola to tradycyjny, ceramiczny gwizdek w kształcie ptaka, wytwarzany w Gravinie od czasów antycznych. Dawniej wierzono, że jego dźwięk odpędza złe duchy i chroni dzieci przed chorobami.

Średniowieczny spichlerz: Pod rynkiem głównym znajdują się gigantyczne, wykute w skale silosy na ziarno, które potrafiły pomieścić zapasy żywności dla całego miasta na wypadek wieloletniego oblężenia.

Godziny otwarcia
Katedra Santa Maria Assunta: Codziennie 8:00–12:30 oraz 16:00–19:30.

Podziemia Grawiny (Gravina Sotterranea) zwiedzanie z przewodnikiem:
Poniedziałek – Piątek: 10:00, 11:30, 16:30, 18:00.
Soboty i niedziele: wejścia co godzinę od 10:00 do 19:00.

Zamknięte: 25 grudnia oraz 1 stycznia (w pozostałe święta obowiązują godziny niedzielne).

Wskazówki praktyczne
Bilety online: teoretycznie warto zarezerwować wycieczkę po podziemiach z wyprzedzeniem on-line, bo grupy są małe, a zainteresowanie po premierze Bonda gwałtownie wzrosło, ale w praktyce system rezerwacji nie działa, a atrakcje nie ma jeszcze współpracy z żadną siecią obsługująca internetową sprzedaż biletów.
Aktualnie (gdy to piszę) na swojej stronie proponują, żeby skontaktować się z nimi mailem

Sprawdź: bilety wstępu i zwiedzanie Gravina in Puglia – [klik]

Obuwie: Gravina to miasto schodów i śliskiego kamienia. Zrezygnuj z sandałów na rzecz butów z dobrą przyczepnością, szczególnie jeśli planujesz przejść przez most i wspiąć się na wzgórze Botromagno.

Ubiór: w podziemiach temperatura jest stała i wynosi ok. 16-17°C, nawet gdy na zewnątrz panuje 40-stopniowy upał. Lekka bluza będzie zbawienna.

Czas zwiedzania: zarezerwuj co najmniej 4-5 godzin. Sama trasa podziemna trwa około 90 minut, a drugie tyle zajmie Ci spacer nad wąwozem i wizyta w katedrze.

link filtrujący: noclegi w Gravina in Puglia – [pokaż noclegi]

Podziemia Gravina Sotterranea, współrzędne GPS:
40°49’01.0″N 16°24’54.6″E
40.816942, 16.415165 – kliknij i wyznacz trasę

Jeden z punktów widokowych na miasto, most i wąwóz Gravina, współrzędne GPS:
40°49’07.8″N 16°24’48.6″E
40.818839, 16.413502 – kliknij i wyznacz trasę

Akwedukt w Gravinie, współrzędne GPS:
40°49’12.0″N 16°24’49.0″E
40.820005, 16.413601 – kliknij i wyznacz trasę

Punkt widokowy z drugiego brzegu wąwozu na miasto, współrzędne GPS:
40°49’11.4″N 16°24’43.7″E
40.819838, 16.412133 – kliknij i wyznacz trasę

Najwygodniej zaparkować wzdłuż Corso Vittorio Emanuele (parking płatny w parkomacie, niebieskie linie parkingowe), współrzędne GPS:
40°48’59.2″N 16°25’00.7″E
40.816433, 16.416871 – kliknij i wyznacz trasę
Do mostu i starego miasta dotrzesz stamtąd w 5 minut spacerem.

29. Trani

Trani nie potrzebuje krzykliwych neonów, by przyciągnąć uwagę; robi to za pomocą dystyngowanego spokoju i blasku pietra di Trani czyli lokalnego wapienia o niemal białym kolorze, który w zależności od pory dnia przybiera odcienie kości słoniowej lub delikatnego różu. Trani to elegancja w najczystszej postaci, gdzie historia wypraw krzyżowych miesza się z zapachem świeżych ryb wyładowywanych w porcie o kształcie podkowy.

Głównym punktem orientacyjnym i architektonicznym jest katedra, ukończona w XII wieku. Jest to jeden z najwspanialszych przykładów Romanico Pugliese (styl romański typowy dla Apulii). Jej lokalizacja na samym skraju cypla sprawia, że surowa fasada zdaje się wyrastać wprost z błękitu Adriatyku. Wnętrze zaskakuje dwupoziomową strukturą: pod główną nawą znajduje się dolny kościół św. Marii oraz krypta św. Leukiusza, gdzie panuje surowy, mistyczny chłód, kontrastujący z palącym słońcem na zewnątrz. Warto zwrócić uwagę na replikę potężnych brązowych drzwi autorstwa Barisano da Trani (oryginał znajduje się w środku), składających się z 32 kunsztownie rzeźbionych paneli.

Zaledwie rzut kamieniem od katedry wznosi się Castello Svevo (Zamek Szwabski). Ta czworoboczna forteca z potężnymi wieżami narożnymi została zbudowana w 1233 roku na polecenie Fryderyka II Hohenstaufa. Zamek pełnił oczywiście funkcje obronne, ale był też miejscem hucznych uroczystości, w tym ślubu syna cesarza, Manfreda, z Heleną Angelos. Jego mury, wzniesione z tego samego jasnego kamienia co katedra, tworzą spójny, niemal nierealny krajobraz architektoniczny, który najlepiej podziwiać z molo w porcie.

Spacerując w głąb lądu, trafisz do Giudecca (historyczna dzielnica żydowska) czyli najgęstszego labiryntu wąskich uliczek.

Wieczór w Trani najlepiej spędzić w porcie, obserwując, jak lokalni rybacy naprawiają sieci, a mieszkańcy oddają się rytuałowi passeggiata (wieczorny spacer), popijając kieliszek słynnego Moscato di Trani (słodkie wino deserowe).

Ciekawostki
Morski kodeks: to właśnie w Trani w 1063 roku ogłoszono Ordinamenta Maris czyli pierwszy na świecie średniowieczny kodeks praw morskich, który regulował handel i żeglugę na całym Morzu Śródziemnym.

Błąd budowniczego? Dzwonnica katedry została osadzona na łuku przejazdowym, co było niezwykle ryzykownym rozwiązaniem inżynieryjnym w XII wieku; przetrwała jednak liczne trzęsienia ziemi.

Godziny otwarcia
Katedra w Trani:
Sezon letni: 9:00–12:30 oraz 15:30–20:00 (podczas mszy zwiedzanie jest ograniczone).
Sezon zimowy: 9:00–12:30 oraz 15:30–18:30.

Castello Svevo:
Codziennie 8:30–19:30 (ostatnie wejście o 18:30).
Zamknięte: 1 stycznia, 6 stycznia, 25 grudnia.

Wskazówki praktyczne:
Wstęp do katedry jest bezpłatny, ale za wejście na dzwonnicę oraz do zamku obowiązują opłaty.

Czas zwiedzania: na spokojny spacer po porcie, wizytę w katedrze, zamku i dzielnicy żydowskiej zarezerwuj sobie około 3-4 godziny.

link filtrujący: noclegi w Trani – [pokaż noclegi]

Zamek Castello Svevo w Trani, współrzędne GPS:
41°16’54.8″N 16°24’56.2″E
41.281900, 16.415613 – kliknij i wyznacz trasę

Katedra w Trani, współrzędne GPS:
41°16’56.0″N 16°25’05.5″E
41.282226, 16.418192 – kliknij i wyznacz trasę

Punkt orientacyjny w dzielnicy żydowskiej, współrzędne GPS:
41°16’46.2″N 16°25’04.7″E
41.279503, 16.417977 – kliknij i wyznacz trasę

Punkt widokowy Fortino Sant’Antonio w porcie, z którego powstają najładniejsze zdjęcia katedry z Trani, współrzędne GPS:
41°16’50.2″N 16°25’19.4″E
41.280623, 16.422041 – kliknij i wyznacz trasę

Duży parking (płatny) obok Zamku Szwabskiego w Trani, współrzędne GPS:
41°16’53.9″N 16°24’58.9″E
41.281648, 16.416373 – kliknij i wyznacz trasę

30. Nardò

Podczas gdy większość podróżnych traktuje Nardò jedynie jako bramę do dzikich plaż Porto Selvaggio, to miasto jest w rzeczywistości jedną z najbardziej wyrafinowanych scen architektonicznych w całej Apulii. Zapomnijcie o muzealnej ciszy; tutaj barok nie jest martwym stylem, lecz żywym, niemal pulsującym organizmem. Centralny punkt miasta, Piazza Salandra, bywa nazywany „najpiękniejszym salonem południowych Włoch”, ale trafniejszym określeniem byłoby proscenio (czyli część sceny przed kurtyną). Każdy budynek, balkon i gzyms zdają się tu grać w niekończącym się spektaklu.

Nad placem dominuje Guglia dell’Immacolata (Iglica Niepokalanej). To niemal dwunastometrowy, obłędnie zdobiony monument wzniesiony w 1749 roku przez mieszkańców jako wotum wdzięczności za ocalenie miasta przed niszczycielskim trzęsieniem ziemi. Jednak to nie strzeliste iglice, lecz surowe mury Katedry Santa Maria Assunta skrywają największy ładunek emocjonalny Nardò. Świątynia została wzniesiona na fundamentach dawnego opactwa bazyliańskiego. To właśnie tutaj, w bocznej kaplicy, znajduje się słynny Crocifisso Nero (Czarny Krucyfiks). Ta cedrowa rzeźba z XIII wieku, o ciemnej, niemal hebanowej barwie, jest przedmiotem kultu graniczącego z mistycyzmem.

Historia Nardò ma również mroczną, krwawą stronę, uosobioną przez postać Giangirolamo II Acquaviva d’Aragona, znanego jako Zezowaty z Apulii. Dziesiąty książę Nardò był postacią równie błyskotliwą, co demoniczną. W 1647 roku, gdy Neapol płonął w ogniu rewolucji Masaniello, książę brutalnie stłumił bunt lokalnej szlachty i mieszczan, zmieniając miasto w arenę egzekucji.

Spacerując po centrum historycznym warto zwrócić uwagę na detale fasady kościoła San Domenico. To prawdziwa „kamienna koronka”, gdzie rzeźbiarze doprowadzili obróbkę wapienia do granic możliwości materiału, tworząc girlandy kwiatów, postacie puttów i fantazyjne bestie, które zdają się odrywać od muru.

Ciekawostki
Byk w herbie: w herbie miasta widnieje byk, który według legendy kopytem wygrzebał w ziemi źródło wody, ratując spragnionych mieszkańców podczas oblężenia. Do dziś na Piazza Salandra znajduje się fontanna nawiązująca do tego wydarzenia.

Błąd architekta? Okrągła budowla przy wjeździe do starego miasta, znana jako Osanna, wygląda jak orientalna altana. Została wzniesiona w XVII wieku i służyła do święcenia palm; jest unikalnym przykładem budowli wotywnej o nietypowym w tej części Europy kształcie.

Książę-artysta: Wspomniany tyran, Il Guercio, mimo swojego okrucieństwa, był wielkim mecenasem sztuki i… amatorem malarstwa. Podobno sam projektował niektóre dekoracje w swoich posiadłościach, łącząc zamiłowanie do piękna z bezwzględną władzą.

Godziny otwarcia
Katedra Santa Maria Assunta:
Codziennie 7:30–12:00 oraz 16:00–19:30. Podczas uroczystości religijnych zwiedzanie jest niemożliwe.

Castello Acquaviva (muzeum i dziedziniec):
poniedziałek – piątek 8:00-14:00 (niektóre sekcje dostępne również po południu podczas wystaw czasowych).

Zamknięte: Podobnie jak w całym regionie, główne zabytki są zamknięte dla zwiedzających 1.01, 6.01 oraz 25.12, z wyjątkiem godzin mszalnych w kościołach.

Wskazówki praktyczne
Stare miasto jest strefą ZTL (Zona a Traffico Limitato – strefa ograniczonego ruchu). Najlepiej zostawić samochód na dużym parkingu przy Via Roma lub w okolicach zamku i ruszyć pieszo w głąb labiryntu uliczek.

Zaplanuj co najmniej 3 godziny na samo centrum. Jeśli chcesz połączyć to z wizytą w pobliskim rezerwacie Porto Selvaggio (co gorąco polecam), zarezerwuj cały dzień.
Porto Selvaggio to jeden z najbardziej dziewiczych i malowniczych zakątków wybrzeża jońskiego. Cały ten obszar jest chroniony w ramach Regionalnego Parku Naturalnego Porto Selvaggio i Palude del Capitano.
Najchętniej odwiedzana jest Zatoka Porto Selvaggio (Spiaggia di Porto Selvaggio). To mała, kamienista plaża otoczona gęstym lasem sosnowym. Woda jest tu niezwykle krystaliczna i turkusowa, ale chłodniejsza niż w innych częściach Salento ze względu na obecność podziemnych źródeł słodkiej wody wpływających do morza.
Parking: Główne parkingi znajdują się przy drodze SP286 (współrzędne podaję poniżej). W sezonie letnim warto przyjechać wcześnie rano, aby uniknąć tłumów i znaleźć miejsce postojowe.

link filtrujący: noclegi w Nardò – [pokaż noclegi]

Centralny plac Nardò czyli Piazza Salandra, współrzędne GPS:
40°10’45.5″N 18°01’51.3″E
40.179312, 18.030905 – kliknij i wyznacz trasę

Fasada kościoła San Domenico, współrzędne GPS:
40°10’43.4″N 18°01’51.0″E
40.178723, 18.030844 – kliknij i wyznacz trasę

Katedra Santa Maria Assunta, współrzędne GPS:
40°10’47.9″N 18°01’48.5″E
40.179965, 18.030150 – kliknij i wyznacz trasę

Castello Acquaviva, współrzędne GPS:
40°10’34.5″N 18°01’52.4″E
40.176253, 18.031208 – kliknij i wyznacz trasę

Parking w Nardò w pobliżu historycznego centrum, współrzędne GPS:
40°10’42.7″N 18°02’07.1″E
40.178522, 18.035317 – kliknij i wyznacz trasę
UWAGA! Stare miasto jest strefą ZTL (Zona a Traffico Limitato – strefa ograniczonego ruchu). Poruszając się po mieście nie wjeżdżaj do tej strefy (grożą wysokie mandaty)!

Miejsca parkingowe w Nardò (bezpłatne – białe linie) przy Via XX Settembre blisko historycznego centrum, współrzędne GPS:
40°10’51.1″N 18°02’05.2″E
40.180873, 18.034769 – kliknij i wyznacz trasę
UWAGA! Stare miasto jest strefą ZTL (Zona a Traffico Limitato – strefa ograniczonego ruchu). Poruszając się po mieście nie wjeżdżaj do tej strefy (grożą wysokie mandaty)!

Parking w pobliżu Zatoki Porto Selvaggio, współrzędne GPS:
40°09’08.5″N 17°58’51.0″E
40.152348, 17.980821 – kliknij i wyznacz trasę

Zatoka i plaża Porto Selvaggio, współrzędne GPS:
40°08’53.4″N 17°58’28.9″E
40.148169, 17.974696 – kliknij i wyznacz trasę

Apulia – wyjazdy zorganizowane i oferta biur podróży

Przeszukałem bazy ofert biur podróży, żeby zorientować się jaka jest ich propozycja na ten temat. Muszę powiedzieć, że jest marnie. Biura podróży mają niewiele ofert i niekoniecznie są one atrakcyjne. Widać wyraźnie, że na razie nie wykonują wielkiej pracy by proponować i sprzedawać ten kierunek wyjazdu. Głownie ograniczają się do proponowania miejsc noclegowych i oferty hotelowej bez wyżywienia i z własnym dojazdem.
Linki do oferty kilkudziesięciu biur podróży zebranych w jednym miejscu, w porównywarce cen zamieszczam tutaj: zestawienie ofert Apulia – [klik]

Ważne dla mnie!

Wystaw artykułowi dobrą ocenę (5 gwiazdek mile widziane 😀 )!
To nic nie kosztuje, a dla mnie jest bardzo ważne! Blog żyje z odwiedzin i dzięki temu ma szansę się rozwijać. ZRÓB TO proszę i ... z góry dziękuję!

Jeżeli lubisz moje przewodniki z pewnością przyda ci się stworzony przez mnie katalog przewodników - [klik]. Znajdziesz w nim gotowe pomysły na kolejne wyjazdy, opisy innych kierunków turystycznych oraz alfabetyczny spis przewodników podzielony na państwa, miasta, wyspy i regiony geograficzne.

Zamieszczam również link do profilu na Facebook-u - [klik]. Wejdź i naciśnij "Obserwuj", wtedy nie przegapisz nowych, inspirujących wpisów.

No chyba, że wolisz Instagram. Nie jestem demonem mediów społecznościowych, ale zawsze możesz liczyć na coś miłego dla oka na moim instagramowym profilu - [klik]. Profil chętnie przyjmie każdego obserwatora, który nakarmi go swoim polubieniem.

Czytam WSZYSTKIE komentarze (i to wiele razy). Pod każdym z nich mógłbym napisać, że strasznie dziękuję, bo jesteście naprawdę fantastyczni. Często wracam do komentarzy, ponieważ dodają mi motywacji i energii. Dla mnie jest to nieoceniona skarbnica dobrych emocji!
Dziękuję Wam za to tutaj (nie chce zaśmiecać komentarzy powtarzającymi się podziękowaniami). Wiedz, że zostawiając tu dobre słowo robisz dla mnie naprawdę dobrą robotę!

Tworzone przeze mnie treści udostępniam bezpłatnie z zachowaniem praw autorskich, a blog utrzymuje się z reklam i współpracy afiliacyjnej. W treści artykułów będą więc wyświetlane automatyczne reklamy, a niektóre linki są linkami afiliacyjnymi. Nie ma to żadnego wpływu na końcową cenę usługi lub produktu, ale za wyświetlenie reklam lub skorzystanie z niektórych linków mogę otrzymać prowizję. Polecam jedynie usługi i produkty, które uważam za dobre i pomocne. Od początku istnienia bloga nie opublikowałem żadnego artykułu sponsorowanego.

Niektórzy z czytelników, którym zawarte tu informacje bardzo pomogły, pytają mnie czasem jak można wesprzeć blog? Nie prowadzę zbiórek ani programów wsparcia (typu: patronite, zrzutka czy "kup kawę"). Najlepszym sposobem jest korzystanie z linków. Ciebie to nic nie kosztuje, a wsparcie dla bloga generuje się samo.

Pozdrawiam